پژوهش در آموزش و پرورش

مدرسه یکی از مهمتر ین سازما ن های اجتما عی است که می بایست اهدا ف نظام آموزش وپرورش را

که بر گرفته از انتظارات اجتماع از  کیفیت وکمیت خدمات آموزشی وپرورشی است محقق ساز د لذ ا

مدیریت مدرسه می بایست به در ستی اهداف نظام آموزشی را بشناسد وآنها را برای تمام معلمین

دانش ِآموزان و اولیا  تبیین نماید تا در جریان فرایند یاد دهی ویاد گیری اهد اف

فعا لیتهای آموزشی وتربیتی را جهت دهند وبه کمک آنها مدیریت مدرسه قادر باشد فعالیتهای اثر بخش

وکارا را از فعالیتها ی غیر اثر بخش متمایز نمایدوبطورمداوم فعالیتهای مدرسه را  مورد ارزیابی واصلاح قرار دهد

متا سفانه یکی از ضعف های مدیریت در مدارس عدم شنا خت کا فی اجزا نظام آموزشی از اهدا ف

آموزشی وتربیتی در سطوح غایی کلی و آموزشی  در دوره های مختلف تحصیلی  است و تا این مسا له

حل نشود مدیریت در مدارس از چشم انداز مطلو بی بر خور دار نخوا هد بود

در شرایط پر چالش کنونی امنیت ملی کشور یکی از مهمترین مقوله هایی است که بدون شک هر ایرانی می بایست سهمی در حفظ آن داشته باشد واین مهم با تمرکز بر روی اشترا کات تمام ایرانیا ن از هر مذ هب وقومیت ومشارکت دادن آنها در ادار ه ی کشور  امکان پذیر است برای رسیدن به این منظور می بایست احزاب وگروه های سیاسی از تمامیت خواهی  در مدیریت کشور  خودداری نمایند و جهت تحقق  اتحاد ملی و انسجام اسلامی از  تجربیات همه ی  مدیران صاحب نظران اندیشمندان و دلسوزان در اداره ی کشور استفاده نمایند زیرا ایرا ن متعلق به همه ی ایرانیان است و امنیت و سر بلندی آن نیز مر بو ط به هیچ دسته و گروه خا ص به غیر از مرد م ایران نیست وتجربه ثابت نموده است که در  طول هشت سال دفاع مقدس تمام جوانان ایرانی از هر مذهب وقومی از مرزهای  ایران اسلامی دفاع نموده اند لذا یکی از را ههای افزایش اتحاد ملی تو سعه دایر ه خودی ها با کنار گذاشتن تنگ نظری ها و زیاده خواهی های با ندی و گروهی است  

آموزش وپرورش زیر بنای توسعه همه جانبه هر جامعه است وهرگونه بی مهری به آن توسط نظام تصمیم گیری در کشور خسا رات جبران ناپذیری را  برای تمام بخش های جا معه به دنبال خواهد داشت با اندک توجهی به کشور ها ی توسعه یا فته می توان مشاهده نمود که داشتن نظام آموزشی کار آمد وپویا یکی از شا خص های مهم وتا ثیر گذار در آن کشور ها است در یک نظام آموزشی مترقی معلم نقش اساسی بر عهده دارد ومعلمان می با یست از توانایی ها ی فنی وعلمی لازم برخوردار  باشند تا بتوانند همرا ه با تغییرات علمی دنیا توانایی ها ی خود را به روز نمایند ودر این بین تنها چالش پیش روی معلمان در کشورهای توسعه یافته به هنگا م سازی توانایی های حرفه ای خود با تحولات علمی وفرهنگی می باشد وتمام نیاز های رفاهی معلمان توسط بخش های دولتی وغیردولتی برآورده می شود ولی متاسفانه در نظام آموزشی کشور ما حداقل نیازهای علمی فنی ومعیشتی معلمان تا مین نمی شودومعلمان بنا چار مجبور به پیدا نمودن گوشی شنوا برای رساندن مطالبات و خواست های به حق خود  از طریق تجمعات صنفی به تصمیم گیران وتصمیم سازان جا معه هستند ولی گویا کسانی که باید بر اساس سند چشم انداز بیست ساله کشور ایران اسلامی را به قله های علمی خاورمیانه و دنیا برسانندبرای رسیدن به این مهم می خواهند ازراهی غیر از مدرسه جوانان را به اهداف  علمی این چشم انداز برسانند و به این دلیل نیازی به گوش دادن به درد دل کهنه و تکراری معلمان نمی بینند ودر صدد پاک کردن صورت مسا له خواست های  صنفی معلمان هستند وحال این  سوال پیش می اید که کدام راه جایگزین مدرسه برای رسیدن به اهداف چشم انداز بیست ساله کشور شده  است؟  

بدون شک آینده  هر جا معه ای  را خلاقیت افراد آن جامعه می سازد ودر عصر دانایی محوری کشوری می تواند جایگا ه مطلوب در کهکشان رقابت ها ی اقتصادی فرهنگی واجتماعی را داشته با شد که روی آموزش خلاقیت به دانش آموزان خود سرما یه گذاری کرده باشد زیرا بنا بر نتایج تحقیقا ت مختلف وبر خلاف تصور ها ی غلطی که خلاقیت را ذاتی می دانند خلاتقیت امری اکتسابی است بنابر این یکی از وظایف اساسی نظا م آموزشی آموزش خلاقیت به دانش آموزان است برای آموزش خلاقیت را ههای گوناگونی وجود دار د که یکی از ان راه ها استفاده  از سو الات واگرا در جریا ن فرایند آموزش است  معمولا سو الات را می توان از نظر نوع پاسخ هایی که دانش آموزان به آنها می دهند به دو دسته واگرا وهمگرا تقسیم نمود سوالت همگرا سوالاتی هستند که دارا ی پاسخ های یکسانی هستند و همه ی دانش آموزان پاسخ ها مشا بهی به آنان می دهند ما نند :۱-فتوسنتز چیست ؟ ۲- مساحت شکل زیر را محاسبه نمایید ؟ ۳-عوامل موثر بر آب وهوای ناحیه معتد ل ایران را توضیح دهید ؟و...اما سو الات واگرا سوالاتی هستند که دارا ی پاسخ ها گونا گونی هستند ودانش آموزان می توانند برای آنها پاسخ ها ی متنوعی را ارایه نمایند این سوالات اگر توسط معلمان دروس مختلف به درستی طرح شوند می توانند در توسعه تفکر خلاق موثر باشند در زیر به چند نمونه از این سوالا ت اشاره می شود 

۱-اگر جای استان لرستان و استان یزد در روی نقشه عوض می شد به نظر شما مرد م لرستان چگونه زندگی می کردند ؟

۲- از چه را هها یی می توان مساحت یک اطاق را محاسبه نمود؟

۳-اگر آهن زنگ نمی زد اقتصاد دنیا چگونه بود ؟

۴-اگر زاویه نود درجه وجود نداشت چه اتفاقی می افتاد؟

۵-اگر امیر کبیر نخست وزیر ناد ر شاه بود کشور ایران چگونه کشوری می شد؟

۶-و....

با نگاهی به این سوالات می توان در یافت که اگر معلمان از چارچوب محتوای کتب نگاهی فراتر داشته باشند می توانند در ارتبا ط با هر در س سوالاتی واگرا طرح نمایند وضمن غنی نمودن محتوای آموزشی موضوعات جا لبی را به عنوا ن فعالیت ها مکمل به دانش آموزان اریه دهند وآنان وا دار به تولید ایده های مختلف نمایند وبه این شکل زمینه ساز آموزش خلاقیت در مدارس گردند

به عنوان یک آموزگار اگر می خواهید به دانش آموزان دوره ی ابتدایی روش تحقیق بیا موزید بهتر است در

اولین گا م شیوه صحیح پرسشگری را بیا موزیدزیرا هر فعالیت تحقیقی با یک سوال شروع می شود

ومی توان گفت مهمترین گا م در یک تحقیق طرح سوال مناسب است برای این منظور معلم می تواند با

طرح سوالات عینی مبتنی بر ویژگی ذهنی دانش آموزان زمینه را برای پرسشگر نمودن دانش آموزان

فراهم نماید به عنوان مثا ل اگر آموزگاری این سوالها را طرح کند که آیا تفاوتهایی بین درختا ن پار ک

نزدیک منز ل شماوجود دارد ؟آیاوزن در نقاط مختلف  ثابت است؟ آیااسامی دختران وپسران در کتاب

فارسی پا یه  پنجم دوره ابتدایی برابرند؟و.... دانش آموزان را وادار به جمع آوری اطلا عات برای پاسخ به

سوالا ت  از طریق مشاهد  مطالعه واندازه گیری نموده  و اولین  گام را در آموزش پژوهش برداشته است

آموزش وپرورش مهمترین سازمان اجتماعی در تمام کشورهای دنیا است بطوریکه در اکثر کشورهای توسعه یافته راه برتری اقتصادی فرهنگی وسیاسی از پل مدرسه می گذرد واین کشورها دریافته اند در صورتی می توانند بیشترین سهم را از منابع محدود اقتصادی دنیا داشته باشند که نظام تعلیم وتربیت پویا در زمینه تولید علم داشته باشند وبا این باور بیشترین سرمایه گذاری اقتصادی وانسانی را در بخش آموزش وپرورش دارندو  هرگونه هزینه را در بخش آموزش وپرورش سرمایه گذاری سودآور می دانند ولی در کشور ما متاسفانه بر خلاف اظهار نظر مسولین که فقط در سخنرانیها آموزش وپرورش را پایه رشد وتوسعه می دانند در عمل اکثر تصمیم گیران وتصمیم سازان عرصه مدیریت کلان کشور آموزش وپرورش را یک نهاد مصرف کننده که منابع کشور رامی بلعد می دانند وبا همین تفکر هرگونه صرفه جویی را در آن جایز می دانند حا صل این تفکر اختصاص نا چیز بودجه به بخش آموزش وپرورش در برنامه بودجه سالانه است

حال اگر با یک دیدگا ه نه علمی بلکه منصفانه تصمیم گیران به وضعیت آموزش وپرورش نگاه داشته باشند به این نتیجه خواهند رسید که تنها وزارتخانه ای که روزانه شانزده میلیون نفر ارباب رجوع دارد و معلمان باید به هر کدام از آنها شش ساعت ارایه خدمت نمایند آموزش وپرورش است ولی متاسفانه ما شا هد بی مهری از سوی دولت مردان ونماینگان مجلس به مشکلا ت عدیده فرهنگیان ودانش آموزان هستیم

حا صل این بی توجهی ناکام ماندن تمام وزرا ومدیران ساز مانهای آموزش وپرورش در حل مسایل ابتدایی معلمان ودانش آموزان است ومی توان از این بحث نتیجه گرفت که ماه عسل تمام مدیران آموزش وپرورش

بیش از یک فصل نیست۰(عزل وانتصاب برای کاستن از تهدیدهای حزبی وسیاسی ) وبعد از آن مدیر قوی وضعیف مثل هم می باشندو باید از صبح تا شب برای تامین بودجه ها ی مصرفی سازمان خوددر نوبت  ملاقات مدیران اقتصادی ملی و  استانی باشند تا شاید ستاره ی بخت آنها طلوع کند وبا متمم بودجه ای لحظه ای به یاد مسایل آموزشی وتربیتی آینده سازان بیفتندبه نظر شمامدیریت کدامیک از وزراو            ر و سای  سازمان های آموزش وپرورش  استانها در دولت های مختلف غیر از این است پس چه تفاوتی دارد که چه کسی در آموزش وپرورش مدیریت کند   

۱-فصل اول سند شامل کلیات از مقدمه اهمیت وضرورت اهداف سوالات وتعاریف اصطلاحات تشکیل شده است

۲-فصل دوم شامل وضعیت آرمانی آموزش وپرورش استان در یک چشم انداز بیست سا له است

۳-فصل سوم شامل وضعیت اجتماعی اقتصادی وفرهنگی استان لرستان در ارتباط با متغیرهای مرتبط با آموزش وپرورش است

۴-فصل چهارم شامل نقاط ضعف و قوت آموزش وپرورش استان لرستان در ساحت های یادگیری ودوره ها تحصیلی است

۵-فصل پنجم شامل فرصت ها وتهدیدهای آموزش وپرورش استان لرستان که از محیط بیرون آموزش وپرورش استخراج شدهاند تشکیل شده است

۶-ودرفصل ششم  منابع سندمعرفی گردید ه اند

۲-در هر جلسه تدریس می بایست از ترکیبی از روشهای تدریس  استفاده نمود زیراهر درس دارای قسمتهای مختلفی است که برای آموزش آن باید روش تدریس مناسب انتخاب کرد

۳-در هرجلسه از تدریس تا می توانید حس های مختلف را فعال نمایید منظور حواس پنج گانه است برای این منظور می توانید ازرسانه های آموزشی مناسب استفاده کنید

۴-هیچ روش تدریسی به تنهایی بهترین وبدترین روش نیست بلکه اگر روش تدریس مناسب انتخاب شود بهترین واگر با محتوا متناسب نباشد بدترین خواهدبود

۵-پرسش وپاسخ مکمل بسیاری از روشهای تدریس است ومی توان آن را با بسیاری از روشهای تدریس

بکار بردوآنها رافعال نمود

۶-در جریان تدریس تا می توانید تعادل ذهنی دانش آموزان را با تغییر موقعیت های یادگیری به هم بزنید

زیراعدم تعادل ذهنی دانش آموزان موجب فعالیت آموزشی آنها جهت رسیدن به تعادل می شود وهمین

امر موجب فعال بودن آنها در طول تدریس می گردد

۷- به منظور آموزش مهارتها ی اجتماعی به دانش آموزان در انتخاب روشهای تدریس از روشهای گروهی مبتنی بر همیاری استفاده نمایید

دوره آموزشی ضمن خدمتی کاراوموثر است که مسله محور باشد ومتناسب بانیازهای شغلی کارکنان ارایه گردد با نگاهی به ماهیت دوره ها ی ضمن خدمت برگزار شده در وزارت آموزش وپرورش می توان بسیاری از دوره های ضمن را یافت که نه تنها مشکلی از مسایل آموزش وپرورش را حل نمی نمایند بلکه بسیاری ازمنابع مادی وانسانی این نهاد رابه هدر می دهند که دوره ها ی ضمن خدمت غیر حضوری با عناوین مختلف نمونه بارز آنها هستند دردوره های ضمن خدمت غیر حضوری معمولا کتبی به معلمان معرفی می گردد که در خیلی از موارد محتوای این کتب توسط افرادذی صلاح ارزیابی نمی شود بلکه انتخاب کتب تحت تا ثیر رانت ها ی مختلف به عنوان منبع آزمون معرفی می گردندوبه علت گستردگی تیراژ مولفان وناشران این کتب به درآمدهای هنگفتی از جیب معلمان می رسند ودربسیاری از موارد معلمان نا خواسته می بایست کتبی را مطا لعه نمایند که نه تنها در دانش ومهارتهای شغلی آنهاتغییرمثبتی  ایجاد نمی کنند بلکه آنهارا باچالشهای سطحی وقشری مواجه می نمایند

دوره آموزشی ضمن خدمتی کاراوموثر است که مسله محور باشد ومتناسب بانیازهای شغلی کارکنان ارایه گردد با نگاهی به ماهیت دوره ها ی ضمن خدمت برگزار شده در وزارت آموزش وپرورش می توان بسیاری از دوره های ضمن را یافت که نه تنها مشکلی از مسایل آموزش وپرورش را حل نمی نمایند بلکه بسیاری ازمنابع مادی وانسانی این نهاد رابه هدر می دهند که دوره ها ی ضمن خدمت غیر حضوری با عناوین مختلف نمونه بارز آنها هستند دردوره های ضمن خدمت غیر حضوری معمولا کتبی به معلمان معرفی می گردد که در خیلی از موارد محتوای این کتب توسط افرادذی صلاح ارزیابی نمی شود بلکه انتخاب کتب تحت تا ثیر رانت ها ی مختلف به عنوان منبع آزمون معرفی می گردندوبه علت گستردگی تیراژ مولفان وناشران این کتب به درآمدهای هنگفتی از جیب معلمان می رسند ودربسیاری از موارد معلمان نا خواسته می بایست کتبی را مطا لعه نمایند که نه تنها در دانش ومهارتهای شغلی آنهاتغییرمثبتی  ایجاد نمی کنند بلکه آنهارا باچالشهای سطحی وقشری مواجه می نمایند